Ładuję...

Żółw pismo niosący

Unia AzjatyckaMoje współtowarzyszki z Unii Azjatyckiej piszą dziś o mitycznym Czarnym Żółwiu, ja zaś podchodzę do tematu żółwia z innej strony. Otóż będzie to żółw nie żywy, lecz kamienny. A właściwie dwa żółwie, których głównym zadaniem było niesienie na swoim grzbiecie wczesnośredniowiecznych kamiennych stel pokrytych pismem runicznym (i nie tylko). (więcej…)

Czytaj więcej

Samarkandzkie tygrysy, lew i słońce

Unia AzjatyckaWraz z Unią Azjatycką wracam do tematu tygrysów. Jeszcze stosunkowo niedawno, bo w pierwszej połowie XX w., można było je spotkać w Azji Centralnej. Był to tygrys kaspijski (Panthera tigris virgata), obecnie wymarły. Ich obecność pozostawiła jednak ślady w sztuce tego regionu, co można zobaczyć choćby w Samarkandzie. I to nie byle gdzie, bo na placu Registan, czyli w sercu historycznej części miasta. (więcej…)

Czytaj więcej

Chĕrtsurt – czuwaskie bóstwo domowe

Unia AzjatyckaDzisiejszy temat Unii Azjatyckiej to bóstwa domowe. A ja tym razem wybieram się poza Azję, bo do Czuwaszji. Głównym bohaterem tego wpisu będzie Chĕrtsurt (Хӗртсурт), czyli opiekun domu. Na tle wierzeń innych narodów turkijskich nieco się wyróżnia, bo w nich duchy-gospodarze domów to postacie raczej niejednoznaczne, ten zaś jest dobry i trzeba o niego dbać. Ponadto jest to typowe bóstwo domowe, „wyspecjalizowane” właśnie w takiej, a nie innej działalności. (więcej…)

Czytaj więcej

Wielogłowy orzeł Ӧksӧkü

Unia AzjatyckaW Unii Azjatyckiej ponownie temat ptasi. Z tej okazji przedstawiam ptaka, który w zależności od wariantu miał dwie, trzy, a nawet osiem głów – orła Ӧksӧkü (Өксөкү) z mitologii jakuckiej i dołgańskiej. (więcej…)

Czytaj więcej

Djutpa – podziemni strażnicy Erlika

Unia AzjatyckaUnia Azjatycka pisze dziś o smokach. W związku z tym zajrzałam do podziemnego świata z mitologii narodów południowej Syberii – i, okazuje się, są. Tylko czy to na pewno smoki? (więcej…)

Czytaj więcej

Skąd oceaniczny ślimak wziął się w Chakasji

Unia AzjatyckaDzisiejszym tematem Unii Azjatyckiej jest ślimak morski. Być może to zaskakujące, że w tym kontekście będę pisać o Chakasji, która ma tysiące kilometrów do jakiegokolwiek morza. A jednak muszle pewnej rodziny ślimaków były obecne w jej kulturze. (więcej…)

Czytaj więcej

Rok Abaja Kunanbajuły

wystawa

W tym kończącym się już roku 10 sierpnia przypadło 175-lecie urodzin Abaja Kunanbajuły (1845-1904), klasyka literatury kazachskiej. Wspominałam o nim kiedyś, poruszając temat „Drogi Abaja” – jego biografii autorstwa Muchtara Ӓuezowa, a także Szakarima Kudajberdiuły, z którym był spokrewniony. Z tej okazji warto jednak napisać coś więcej, zwłaszcza że niektóre dzieła Abaja można przeczytać także po polsku. (więcej…)

Czytaj więcej

Grudzień w językach turkijskich

Unia AzjatyckaPisałam już kiedyś o nazwach września w różnych językach turkijskich. Dziś, w związku z międzyblogową akcją Unii Azjatyckiej, to samo o grudniu. (więcej…)

Czytaj więcej

Wąż w tradycyjnej kulturze chakaskiej

Unia AzjatyckaUnia Azjatycka wraca dziś do tematu węży, a ja do prac Wienarija Burnakowa (Венарий Бурнаков), który wziął pod lupę różne zwierzęta, przyglądając się ich obecności w tradycyjnych wierzeniach i folklorze Chakasów. Był już kot, czas na węża. Z nim także wiąże się całe mnóstwo symboli. I, podobnie jak kot, wąż (chak. чылан) jest trochę dobry, trochę zły. (więcej…)

Czytaj więcej

Tygrysie ciekawostki z Jakucji

Unia AzjatyckaZ okazji tygrysiego tematu w Unii Azjatyckiej wrzucę dziś garść ciekawostek związaną z (nie)obecnością tych zwierząt w Jakucji. Otóż w jakuckich eposach ołoncho występują wzmianki o tygrysach, a sama nazwa tego zwierzęcia po jakucku brzmi баабыр. Ten fakt, a poza tym wzmianki o innych egzotycznych dla Jakucji zwierzętach (wielbłąd, owca, lew) miał świadczyć o pochodzeniu Jakutów z południa. (więcej…)

Czytaj więcej