Kategoria: Religie

40 dni upału i gdzie się przed nim schować

Unia AzjatyckaDzisiejszym tematem Unii Azjatyckiej jest kanikuła, czyli okres letnich upałów. W Azji Centralnej i wśród niektórych narodów Kaukazu jest to najwyraźniej nie tylko zjawisko klimatyczne, lecz także kulturowe.

(więcej…)

Czytaj więcej

Kot w tradycyjnej kulturze chakaskiej

Unia AzjatyckaUnia Azjatycka wraca dziś do kociego tematu. Z tej okazji przedstawię kilka ciekawostek, które napotkałam w artykule o miejscu kotów w chakaskich wierzeniach tradycyjnych i kulturze ludowej (patrz bibliografia na dole strony). Autor artykułu, chakaski antropolog kulturowy Wienarij Burnakow (Венарий Бурнаков), zajmował się także innymi motywami zwierzęcymi w wierzeniach Chakasów. (więcej…)

Czytaj więcej

Jedna dusza to za mało

Unia AzjatyckaDzisiejsze wpisy w ramach Unii Azjatyckiej łączy tematyka duszy. Już dawno miałam ochotę o tym napisać, bo w tradycyjnych wierzeniach narodów turkijskich, mongolskich i paleoazjatyckich powtarza się motyw posiadania przez człowieka więcej niż jednej duszy (pluralizmu dusz), z których każda ma swoją nazwę i określone funkcje. W literaturze spotyka się wzmianki o trzech, a nawet siedmiu duszach. Nie sposób krótko streścić wszystkiego, spróbuję więc trzymać się przykładów jakuckich. (więcej…)

Czytaj więcej

Drzewo – oś świata w tradycyjnych wierzeniach narodów turkijskich

Unia AzjatyckaW ramach Unii Azjatyckiej piszemy dziś o drzewach. W kulturze narodów turkijskich drzewnych motywów nie brakuje, postanowiłam więc wybrać taki, który dosłownie głęboko zapuścił korzenie. Chodzi o drzewo kosmiczne pełniące funkcję osi świata. Jest ono znane także w innych kulturach, np. jesion Yggdrasill z mitologii skandynawskiej. (więcej…)

Czytaj więcej

Rok Szihabuddina Mardżaniego

Mardżani

16 stycznia upłynęła 200 rocznica urodzin tatarskiego historyka, filozofa i pedagoga Szihabuddina Mardżaniego (Шиһабетдин Мәрҗани; 1818-1889). Z tej okazji w Tatarstanie trwa Rok Szihabuddina Mardżaniego. Oto 10 faktów z biografii „ojca narodu tatarskiego”. (więcej…)

Czytaj więcej

620-lecie osadnictwa Tatarów w Wielkim Księstwie Litewskim – rozmowa z Emilią Temizkan

meczet

Pisząc o narodach turkijskich nie mogę pomijać tego, który mamy najbliżej, czyli polskich Tatarów. Zwłaszcza, że w tym roku przypada 620-lecie osadnictwa tatarskiego w Wielkim Księstwie Litewskim. O pochodzeniu i kulturze polskich, litewskich i białoruskich Tatarów opowiada dziś Emilia Temizkan, polska Tatarka mieszkająca w Turcji, która zajmuje się naukowo tatarskimi rękopisami. (więcej…)

Czytaj więcej

Rok Imadaddina Nasimi

İmadəddin Nəsimi

UNESCO ogłosiło rok 2017 Rokiem Imadaddina Nasimi (İmadəddin Nəsimi) – azerskiego poety i mistyka sufickiego z przełomu XIV i XV wieku (1369-1417). Z tej okazji przytaczam jego dwa utwory w polskim przekładzie. (więcej…)

Czytaj więcej

Tuwińska jurta – część III

palenisko

Trzecia część artykułu Mongusza Bajyr-ooła „Jurta w tradycyjnej kulturze tuwińskiej”. Dotyczy ona znaczenia paleniska w jurcie i obrzędu jego poświęcenia, który miał zapewnić koczownikom pomyślne spędzenie zimy. (więcej…)

Czytaj więcej

Rok Iwana Sztygaszewa

Iwan Sztygaszew
Iwan Sztygaszew (1861-1915)

W Chakasji zakończył się właśnie Rok Iwana Sztygaszewa (Иван Штыгашев; 1861-1915) – niezwykłego człowieka, który łączył w sobie szorską, chakaską i ałtajską świadomość narodową. Z tej okazji przytaczam jego krótką biografię (przekład własny) napisaną przez Lubow Czulżanową z szorskiego portalu Tadarlar.ru. O autorce miałam już okazję wspominać, gdyż to ona opracowała cykl lekcji języka szorskiego, który również przetłumaczyłam tu na blogu. (więcej…)

Czytaj więcej

Rok Chodży Ahmada Jasawiego

mauzoleum

Dziś przedstawiam kolejną postać historyczną związaną ze średniowiecznym Turkiestanem. Rok 2016 został ogłoszony przez UNESCO Rokiem Jasawiego z okazji 850-lecia jego urodzin. Chodża Ahmad Jasawi, suficki mistyk i poeta, jest upamiętniany szczególnie w Kazachstanie, gdyż urodził się, żył, tworzył i zmarł na obecnym terytorium tego państwa, lecz związane z nim wydarzenia odbywają się w tym roku na całym obszarze turkojęzycznym. (więcej…)

Czytaj więcej