Autor: enesaj

Manczaary – szlachetny rozbójnik z Jakucji

Manczaary

Dziś piszę o postaci, która przypomina znanych w wielu kulturach bohaterów w typie Robin Hooda czy Janosika, gnębiących bogatych i wspierających biednych. Tytułowy Manczaary (Манчаары) nie jest jedynie bohaterem legend, bo żył naprawdę w XIX w., a wspominał o nim m. in. polski zesłaniec Wacław Sieroszewski, który wsławił się swoim monumentalnym dziełem „Dwanaście lat w kraju Jakutów”. Był znany także jako ołonchosut i poeta-improwizator, dzięki ustnemu przekazowi zachowały się pieśni jego autorstwa, słynął również z niezwykłej siły i sprawności fizycznej. (więcej…)

Czytaj więcej

160-lecie Szakarima Kudajberdiuły

Szakarim Kudajberdiuły

Szakarim Kudajberdiuły (Шәкәрім Құдайбердіұлы, 1858-1931) był kazachskim filozofem, poetą, pisarzem i tłumaczem, a przy tym krewnym Abaja Kunanbajewa (jego ojciec Kudajberdi był przyrodnim bratem Abaja), którego uważał za swojego mistrza. W tym roku upływa 160 lat od jego urodzin. (więcej…)

Czytaj więcej

Bübüsara i Czingiz – połączenie dwóch gwiazd (część I)

Bübüsara Bejszenalijewa

W roku jubileuszu Czingiza Ajtmatowa chcę napisać też o mniej znanych faktach z jego biografii. O romansie z gwiazdą baletu Bübüsarą Bejszenalijewą, który trwał przez wiele lat i zakończył się wraz z jej przedwczesną śmiercią. Ajtmatow po latach opowiedział tę historię w napisanej wspólnie z kazachskim pisarzem Muchtarem Szachanowem książce „Płacz myśliwego nad przepaścią”. A jak widzieli to inni? (więcej…)

Czytaj więcej

Kurmangazy Sagyrbajuły – kazachski mistrz dombry

Kurmangazy SagyrbajułyW tym roku w Kazachstanie obchodzi się 200-lecie urodzin Kurmangazego Sagyrbajuły (Құрманғазы Сағырбайұлы; 1818-1889) – kompozytora, który wsławił się licznymi utworami na dombrę, tradycyjny kazachski instrument strunowy szarpany. Był jednym z najsławniejszych twórców w gatunku küj (күй), czyli utworach instrumentalnych przeznaczonych właśnie dla dombry lub komuzu. Sztuka komponowania i wykonywania muzyki tego gatunku została wpisana na listę reprezentatywną niematerialnego dziedzictwa kulturowego UNESCO. (więcej…)

Czytaj więcej

„Ajtmatow to jeden z najciekawszych pisarzy XX-XXI wieku” – rozmowa z Iwoną Rzepnikowską

Iwona RzepnikowskaTrwa Rok Czingiza Ajtmatowa. Z tej okazji publikuję wywiad z prof. UMK dr hab. Iwoną Rzepnikowską z Katedry Filologii Słowiańskiej Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu, badaczką folkloru, literatury i ich wzajemnych powiązań. Rozmowa, przeprowadzona przez Akylbeka Kasmalieva, została także opublikowana po rosyjsku na portalu kirgiskiej rozgłośni Radia Swoboda – Azattyk. (więcej…)

Czytaj więcej

Rok Iwana Jakowlewa

Iwan Jakowlew

W tym roku przypada 170 rocznica urodzin Iwana Jakowlewa (Иван Яковлев; 1848-1930), czuwaskiego pisarza, tłumacza, nauczyciela i misjonarza, który wsławił się jako działacz na rzecz oświaty swojego narodu i twórca nowego alfabetu języka czuwaskiego. W związku z tym rok 2018 jest obchodzony w Czuwaszji jako Rok Iwana Jakowlewa, zaś 25 kwietnia – dzień jego urodzin – obchodzi się co roku jako Dzień Języka Czuwaskiego. (więcej…)

Czytaj więcej

Encyklopedia Ajtmatowa

Encyklopedia Ajtmatowa

W zeszłym roku w Kirgistanie ukazała się trzytomowa Encyklopedia Ajtmatowa (Айтматов энциклопедиасы), wydana przez Narodową Akademię Nauk (NAN) Republiki Kirgiskiej pod redakcją Abdyłdadżana Akmatalijewa (Абдылдажан Акматалиев). Autorami są pracownicy Instytutu Języka i Literatury NAN oraz wykładowcy biszkeckich szkół wyższych. (więcej…)

Czytaj więcej

Rok Kara Karajewa

Karajew

W tym roku przypada 100 rocznica urodzin Kara Karajewa (1918-1982, az. Qara Qarayev), sławnego kompozytora z Azerbejdżanu. TÜRKSOY obchodzi rok 2018 jako Rok Kara Karajewa. Z tej okazji publikuję jego krótką biografię i przegląd najważniejszych utworów. Jest to przekład własny z portalu Azertag. (więcej…)

Czytaj więcej

Upamiętnienia Czingiza Ajtmatowa

pomnik Ajtmatowa

W Kirgistanie trwa Rok Czingiza Ajtmatowa, związany z 90-leciem jego urodzin. Obchodzą go także inne państwa TÜRKSOY, czyli Międzynarodowej Organizacji Kultury Turkijskiej. W tym roku często słychać o różnych wydarzeniach upamiętniających pisarza, zarówno w jego własnej ojczyźnie, jak i za granicą. (więcej…)

Czytaj więcej

Rok Magżana Żumabajewa – część II

Magżan Żumabajew

Oto dalszy ciąg artykułu Dilbegim Mawlonij (Дильбегим Мавлоний), który publikuję z okazji Roku Magżana Żumabajewa (patrz część I i oryginał). (więcej…)

Czytaj więcej