Upamiętnienia Czingiza Ajtmatowa

pomnik Ajtmatowa

W Kirgistanie trwa Rok Czingiza Ajtmatowa, związany z 90-leciem jego urodzin. Obchodzą go także inne państwa TÜRKSOY, czyli Międzynarodowej Organizacji Kultury Turkijskiej. W tym roku często słychać o różnych wydarzeniach upamiętniających pisarza, zarówno w jego własnej ojczyźnie, jak i za granicą.

Nic dziwnego, że w Kirgistanie są ulice, pomniki czy teatr imienia Czingiza Ajtmatowa. Był on uważany za swojego także w Rosji, cenią go mieszkańcy innych państw turkojęzycznych. Proponuję więc przegląd miejsc pamięci związanych z Ajtmatowem, nie tylko w Kirgistanie, lecz także w innych państwach. W 2011 r. miałam okazję oglądać jego pomnik w Biszkeku niedługo po odsłonięciu (patrz zdjęcie główne). W tym roku w związku z jubileuszem powstało co najmniej kilka nowych obiektów.

W Kirgistanie

muzeum Ajtmatowa
Wnętrze domu-muzeum Czingiza Ajtmatowa w Biszkeku. Źródło zdjęcia: https://rus.azattyk.org/a/kyrgyzstan_aitmatov_bishkek/25170291.html

Muzea: Biszkek, Szeker (rodzinna miejscowość Ajtmatowa, obwód tałaski)

Szkoły: gimnazjum nr 63 (Biszkek), liceum kirgisko-tureckie (Biszkek), liceum nr 1 (Nowopawłowka, obwód czujski), gimnazjum nr 1 (Iwanowka, obwód czujski), szkoła średnia nr 9 (Tokmok), szkoła średnia (Amanbajew, obwód tałaski), szkoła średnia nr 5 (Bałykczy, obwód issykkulski), szkoła średnia nr 28 (Koczkor-Ata, obwód dżalalabadzki), gimnazjum nr 69 (Nariman, obwód oszyński)

Ata-Bejit
Cmentarz Ata-Bejit w Czong-Tasz pod Biszkekiem, pomnik pochowanych w tym miejscu ofiar stalinowskich represji z lat 30, wśród których był także ojciec Czingiza Ajtmatowa, Törökuł. Sam pisarz również spoczywa na tym cmentarzu. Źródło zdjęcia: https://gdb.rferl.org/A3EE52D9-549C-478F-8ED4-EE9ACEF32616_w1023_r1_s.jpg

Pomniki: Biszkek (autor: Sooronbaj Bejszenbajew), Czong-Tasz (na terenie cmentarza Ata-Bejit, obwód czujski), Tałas, Szeker, Czołpon-Ata (obwód issykkulski)

Ulice: Biszkek, Tałas, Kerben (obwód dżalalabadzki)

Parki: Biszkek

teatr Ajtmatowa
Rosyjski Teatr Dramatyczny im. Czingiza Ajtmatowa w Biszkeku. Źródło zdjęcia: https://rus.azattyk.org/a/25016632.html

Inne obiekty: Rosyjski Teatr Dramatyczny im. Czingiza Ajtmatowa w Biszkeku, Instytut Języka i Literatury im. Czingiza Ajtmatowa (Narodowa Akademia Nauk Republiki Kirgiskiej, Biszkek), Dom Kina im. Czingiza Ajtmatowa w Biszkeku, część biblioteki Kirgisko-Tureckiego Uniwersytetu Manasa w Biszkeku, Centrum Kultury „Ruch Ordo” im. Czingiza Ajtmatowa w Czołpon-Ata, dom kultury w Orłowce (obwód czujski, rejon kemiński), szczyt w Górach Kirgiskich w okolicy lodowca Sałyk (4650 m n. p. m.).

Za granicą

popiersie Ajtmatowa
Popiersie Czingiza Ajtmatowa w Moskwie. Źródło zdjęcia: https://rus.azattyk.org/a/kyrgyzstan_aitmatov_moscow_monument/25147423.html

Pomniki: Mińsk, Ankara, Stambuł (autor: Senan Zejnułłajew), Moskwa (pomnik na skwerze Ajtmatowa, autor: Azamat Abdrachmanow; popiersie w Bibliotece Literatury Zagranicznej, autor: Gieorgij Frangulian), Taszkent, Qirg’iz Ovuli (Uzbekistan, wilajet taszkencki, tuman parkencki; popiersie na terenie szkoły nr 33)

ulica Ajtmatowa w Astanie
Otwarcie ulicy Czingiza Ajtmatowa w Astanie. W środku premier Kirgistanu Muchammedkałyj Abyłgazijew, z prawej premier Kazachstanu Bakytżan Sagintajew. Źródło zdjęcia: https://rus.azattyk.org/a/29437480.html

Ulice: Baku (Azerbejdżan), Astana, Ałmaty, Uralsk (Kazachstan), Luksemburg (Luksemburg), Kazań, Jekaterynburg (Rosja), Ankara (Turcja), Taszkent (Uzbekistan)

ulica Ajtmatowa w Kazaniu
Tabliczka z nazwą ulicy Czingiza Ajtmatowa w Kazaniu (Tatarstan). Źródło zdjęcia: https://rus.azattyk.org/a/kyrgyzstan_tatarstan_aitmatov_kazan/25154844.html

Skwery: Moskwa, Sankt-Petersburg

pomnik Ajtmatowa w Moskwie
Odsłonięcie pomnika Czingiza Ajtmatowa na skwerze jego imienia w Moskwie. Źródło zdjęcia: https://rus.azattyk.org/a/29642890.html

Parki: Mińsk (Białoruś), Ankara, Stambuł, Elazığ (Turcja)

Szkoły: szkoła nr 46 (Szymkent, Kazachstan), gimnazjum nr 1 (Kukmor, Republika Tatarstanu, Rosja), liceum nauk społecznych (Urla, Turcja)

Inne: szczyt górski w Kaukazie (Republika Kabardo-Bałkarii, Rosja).

Powyższa lista powinna wkrótce się wydłużyć, bo słyszałam o innych planowanych inicjatywach w Kirgistanie i za granicą, w tym o budowie poświęconego pisarzowi centrum Czynggyz Ordo w Szeker.


Oznaczone , , , , , , , , , , , , ,

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *